Öğren › Öğretmenler › Ücretsiz bulmaca paketi

Öğretmenler için

Sınıfınız için ücretsiz petek bulmacaları

Bu paketteki her petekte bir sayı, diğer iki sayının toplamı ya da çarpımı. Biz arılar balı göz göz ararız; öğrencileriniz de sayıları ikişer ikişer deneyerek doğru gözü bulacak.

İlkokul sınıfları için hazırladığımız, yazdırılabilir ve tamamen ücretsiz 24 Beequation petek bulmacası; cevap anahtarı da içinde. Sınıfta ve evde kullanmak için dilediğiniz kadar çoğaltabilirsiniz: derse giriş için, işini erken bitirenler için ya da keyifli bir ev ödevi olarak.

Paketi indir (PDF, İngilizce)

Beequation Kids bulmaca paketinin ilk sayfası: Arı Indie’nin eşlik ettiği on iki renkli petek bulmacası ve işlemi yazmak için boşluklar

Pakette neler var?

1. sayfa: 20’ye kadar toplama. Beş gözlü on iki petek. Her petekte bir sayı, diğer iki sayının toplamı. Öğrenci bu sayıyı daire içine alır ve işlemi altına yazar; örneğin 6 + 1 = 7.

2. sayfa: çarpım tablosu. 2’ler, 3’ler, 4’ler, 5’ler ve 6’lar çarpım tablosundan on iki petek daha. Bu kez bir sayı, diğer iki sayının çarpımı; örneğin 6 × 4 = 24.

Cevap anahtarı: her bulmacanın işlemi ve sayfaları sınıfta kullanmak için birkaç öneri.

Her sayfada ad, tarih ve süre için birer boşluk var; isterseniz sayfayı süreli bir etkinlik olarak da verebilirsiniz. Petekler şöyle çalışıyor:

8314612432057 8 + 6 = 144 × 5 = 20

Paket İngilizcedir. Sayfalarda “Sums to 20” ve “Times tables” gibi kısa başlıklar ve tek cümlelik birer yönerge var. Bulmacalar yalnızca sayılardan oluştuğu için Türkçe konuşulan bir sınıfta da aynen işe yarar. Yönergeyi öğrencilerinize şöyle aktarabilirsiniz: “Her petekte bir sayı, diğer iki sayının toplamı. O sayıyı bul, daire içine al ve işlemi yaz.” Çarpım tablosu sayfasında “toplamı” yerine “çarpımı” demeniz yeterli.

Programda nereye oturuyor?

Millî Eğitim Bakanlığının Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ilkokul matematik programı 2026-2027 öğretim yılında 1., 2. ve 3. sınıflarda uygulanıyor; 4. sınıf bu yıl hâlâ 2018 programını izliyor. İki sayfa da en çok 1.–3. sınıflara uyuyor, 4. sınıfta ise hızlı bir tekrar olarak işe yarıyor.

1. sayfa 1. sınıfın tam ortasına düşüyor: toplamı 20’yi geçmeyen toplama işlemleri, “büyük sayıya küçük sayıyı ekleme” ve “10’a tamamlama” stratejileri, verilmeyen sayıyı bulma ve toplama ile çıkarmanın birbirinin tersi olması. Yönerge toplamdan söz ediyor ama öğrenciler ikilileri elerken aslında çıkarma da yapıyor: “14’ü deniyorum, elimde 8 var, demek ki 6 lazım.” Bu yüzden sayfa en çok 1. sınıfın ikinci döneminde, işlemler oturmaya başladığında verimli olur. 2. sınıfın başındaki tekrar haftalarına da çok yakışır: 17 + 3 = 20 ya da 6 + 14 = 20 gibi işlemler, alt alta eldeli toplamaya geçerken “birler toplanınca 10 oluyor” fikrini hazırlar. Bu temel bilgileri evde ve okulda nasıl çalışabileceğinizi 20’ye kadar toplama ve 10’a tamamlama rehberimizde anlattık.

2. sayfa çarpım tablosunu tekrar ettiriyor. Çarpma 2. sınıfta tekrarlı toplama ve ritmik sayma ile başlıyor, çarpım tablosu 5’e kadar oluşturuluyor; 3. sınıfta ise 10 × 10’a kadar tamamlanıyor. Sayfadaki on iki işlemden on biri, çarpma konusu işlendikten sonra 2. sınıfta da çözülebilir; çarpanlardan biri 6 olsa bile değişme özelliği yardıma koşar (6 × 4 = 4 × 6). 6 × 6 = 36 ise 3. sınıfın işi. Bu yüzden sayfa en çok 2. sınıfın son haftalarında, 3. sınıf boyunca ve 4. sınıfta tekrar olarak işe yarar. Türkiye’de çarpım tablosu için ayrı bir sınav yok; önemli olan, alt alta çarpmaya, kalanlı bölmeye ve kesirlere geçtiklerinde bu bilgileri rahatça kullanabilmeleri. Fikir arıyorsanız çarpım tablosu çalışma rehberimize göz atın.

Doğru sayıyı bulmak için öğrencilerin ikilileri tek tek denemesi, işe yaramayanları elemesi ve neden elediğini söyleyebilmesi gerekiyor. Yani bulmacalar ezberin ötesine geçiyor ve programın alan becerilerinden matematiksel muhakemeyi ve matematiksel problem çözmeyi de çalıştırıyor.

Indie’nin ipucu

En verimli soru “Cevap ne?” değil, “Nasıl buldun?” sorusudur. Öğrencilerinizden denedikleri ve eledikleri bir ikiliyi anlatmalarını isteyin. 1. sayfanın ilk peteğinde 7, 2, 6, 17 ve 1 var. Birçok öğrenci en büyük sayı olduğu için hemen 17’yi işaretler; oysa hiçbir ikili 17 etmez, 17’yi içermeyen ikililerin en büyük toplamı 7 + 6 = 13’tür. Cevap 7, çünkü 6 + 1 = 7. “En büyük sayı her zaman cevap değildir” fikri, sınıfta konuşmaya değer.

Sınıfta nasıl kullanılır?

İki dakikalık ısınma etkinliği. Dersin başında bir peteği tahtaya yansıtın. Bulan, cevabı yüksek sesle söylemesin; defterinin arkasına ya da küçük bir kâğıda yazsın. “Üç” dediğinizde herkes kâğıdını aynı anda kaldırsın. Ardından nasıl bulduklarını ve hangi ikilileri elediklerini sorun. Benzer fikirler için derse giriş etkinliklerimize göz atabilirsiniz.

Haftalık meydan okuma. Pazartesi bir sayfa dağıtın; herkes kaç dakikada bitirdiğini sayfadaki süre kutusuna yazsın. Bir hafta sonra aynı sayfayı yeniden verin: Amaç arkadaşını geçmek değil, kendi süresini kısaltmak. Böylece herkesin sevinecek bir şeyi olur, kimse kendini yarışın sonunda bulmaz. İlkokulda not verilmiyor; süre kutusu da not için değil, öğrencinin kendi ilerlemesini görmesi için.

İkili çalışma. Öğrencilerden biri sayıyı bulur, diğeri işlemi yazarak kontrol eder. Bir sonraki petekte görevler değişir. Bir ikilinin neden işe yaramadığını alçak sesle tartışmak, doğru cevabı bulmak kadar öğreticidir. Bu sırada dolaşıp aldığınız kısa notlar, gelişimin gözlemle izlendiği ilkokulda size değerli öğrenme kanıtları sağlar.

Erken bitirenler için. Sınıfın bir köşesinde birkaç sayfa hazır bulundurun. İşini erken bitiren öğrenci açıklama beklemeden bir peteğe başlar, siz de desteğe ihtiyacı olan öğrencilere birkaç dakika daha ayırırsınız. Destekleme ve zenginleştirme için başka fikirler matematikte farklılaştırma rehberimizde.

Kendi peteğini kur. Her öğrenci bir arkadaşı için beş sayılık bir petek hazırlasın; içinde, diğer iki sayının toplamı (ya da çarpımı) olan yalnızca bir sayı bulunsun. Başka hiçbir ikilinin işe yaramadığını kontrol etmek güzel bir zenginleştirme etkinliğidir: Beş sayıyla on farklı ikili kurulabilir ve hepsine tek tek bakmak gerekir. Programdaki problem kurma çalışmalarına da doğal bir giriş olur.

Indie’nin sorusuIndie sınıfınız için iki petek hazırladı. Toplama peteğinde 9, 3, 16, 7 ve 5 var. Çarpma peteğinde 3, 5, 17, 2 ve 15 var. Her petekte cevap hangi sayı? Cevabı göster

Toplama peteğinde cevap 16, çünkü 9 + 7 = 16. 16’yı içermeyen öteki ikililer 12, 14, 10, 8 ve 12 eder; bu sayıların hiçbiri petekte yok (16’lı ikililer ise petekteki her sayıdan büyük çıkar). Çarpma peteğinde cevap 15, çünkü 3 × 5 = 15. Bu kez en büyük sayı cevap değil: 17, petekteki hiçbir iki sayının çarpımı değil. Öteki çarpımlar (6, 10, 30, 34, 45, 51, 75, 85 ve 255) da petekte yok.

Sınıfta oynamak için

Aynı bulmacalar ücretsiz tarayıcı oyunumuzda da var. Oyun sınıftaki bilgisayarlarda, tabletlerde ve etkileşimli tahtalarda tarayıcıdan açılır; üyelik gerekmez, hiçbir veri toplanmaz. Beequation Kids da çok yakında iPhone, iPad ve Android’de olacak. Uygulamada Toplama Çayırı ve Çarpım Bahçesi gibi altı dünya var; takılan çocuğa Arı Indie ipucu veriyor ve süre tutulmuyor.

Paketle ilgili önerileriniz ya da yeni sayfa istekleriniz mi var? Destek sayfamızdan bize yazabilirsiniz.

Indie ile alıştırma yapın

Beequation Kids, temel işlemleri petek bulmacalarına dönüştürür; çocuğunuz takıldığında Arı Indie ipucu verir. Reklam yok, veri toplanmaz.

Öğretmenler için daha fazlası

Matematik dersleriniz için uygulanabilir, ücretsiz fikirler; hepsi öğretmen kaynaklarımızda: