Öğren › Sınıflar › 2. sınıf

Sınıf rehberi

2. sınıf matematik: çocuğunuz neler öğreniyor? (7–8 yaş)

2. sınıf, ilkokulun ikinci yılıdır ve 7–8 yaşındaki çocukların sınıfıdır: 2026-2027 ders yılında 2. sınıftakilerin çoğu 2019 doğumludur. Çocuklar genellikle 1. sınıftaki öğretmenleriyle devam eder ve haftada 5 ders saati matematik yapar. Bu yıl sayılar 100’e kadar büyür, toplama ve çıkarmaya elde ve onluk bozma eklenir, çarpma ve bölme ilk kez sahneye çıkar. Saat okuma, kuruş, metre ve kilogram da bu yılın yenilikleri.

2. sınıfta neler üzerinde çalışılıyor?

Yılın büyük fikri basamak değeridir: 47 sayısındaki 4’ün aslında 4 onluk, yani 40 olduğunu, 7’nin ise 7 birlik olduğunu bilmek. 1. sınıfta 20’ye kadar sayıları onluk ve birlik olarak ayıran çocuk, şimdi aynı şeyi 100’e kadar bütün sayılarla yapar. Bu oturduğunda, iki basamaklı sayılarla toplama ve çıkarma da yerine oturur: onluklar onluklarla, birlikler birliklerle toplanır ya da çıkarılır.

İkinci büyük adım çarpma ve bölmedir. Çarpma tekrarlı toplama ve ritmik sayma olarak başlar (3 + 3 + 3 + 3 = 4 × 3), bölme ise eşit paylaştırma ve ardışık çıkarma olarak. Yıl boyunca çarpım tablosunun 5’e kadar olan kısmı kurulur. Yarım ve çeyrek de bu yıl gelir; üstelik paralarla ve saatle bağlantılı olarak.

Öğretim programında neler var?

2. sınıf, 2026-2027’de Millî Eğitim Bakanlığının Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ilkokul matematik programını izliyor. Program dört temadan oluşur: Sayılar ve Nicelikler, İşlemlerden Cebirsel Düşünmeye, Nesnelerin Geometrisi ve Veriye Dayalı Araştırma. Ölçme, saat ve paralar “Sayılar ve Nicelikler” temasının içindedir. Yılın en uzun teması toplama, çıkarma, çarpma ve bölmenin işlendiği temadır. Aşağıda konuları başlık başlık topladık; her başlık o konunun ayrıntılı rehberine gider. Sıralama ve hız sınıftan sınıfa biraz değişebilir.

Sayılar ve basamak değeri

• 100’e kadar sayıları okuma ve yazma; bir çokluğun kaç tane olduğunu sayıyla gösterme.
• İki basamaklı sayılarda basamak ve basamak değeri: 47’de 4 onlar basamağında, basamak değeri 40; 7 birler basamağında, basamak değeri 7. Yani 47 = 40 + 7. Aynı sayı başka biçimlerde de ayrılabilir: 47, 3 onluk ve 17 birlik olarak da düşünülebilir.
• Sayıları sıralama ve sayı doğrusuna yerleştirme. Çocuklar sayı doğrusuyla ilk kez bu yıl tanışır; önce bir ip ya da cetvel üzerinde.
• En yakın onluğa yuvarlama: 12, 10’a mı yoksa 20’ye mi daha yakın? 43 yuvarlanınca 40, 47 yuvarlanınca 50 olur. 45 gibi sayılar iki onluğa eşit uzaklıktadır; bunlar genellikle yukarı yuvarlanır: 45 → 50.
• Yüzlük tabloda ileriye ve geriye doğru ritmik sayma: 20 içinde ikişer, 30 içinde üçer, 40 içinde dörder, 100 içinde beşer ve onar. Örneğin 3, 6, 9, 12, 15… ya da 40, 36, 32, 28…
• Sayı örüntüleri ve sayıya dönüşen şekil örüntüleri (3 için üçgen, 4 için kare, 5 için beşgen); örüntünün kuralını bulup üç adım daha devam ettirme.
• 50’ye kadar nesnenin sayısını tahmin etme, sonra sayarak tahmini kontrol etme.

Toplama ve çıkarma

• Eldeli toplama: iki ya da üç sayıyla, toplam 100’ü geçmeyecek şekilde. Örneğin 47 + 38 = 85 ya da 25 + 30 + 18 = 73.
• Onluk bozarak çıkarma, 100’e kadar (100 dâhil) olan sayılarla: 52 − 27 = 25.
• İşlemlerin ögeleri: toplanan, toplam; eksilen, çıkan, fark. Toplama ile çıkarmanın birbirinin tersi olduğu: 47 + 38 = 85 ise 85 − 38 = 47.
• Sonucu önce tahmin etme, sonra zihinden ya da yazılı işlemle bulma.
• En çok iki işlemli problemler: önce verilenler ve istenen belirlenir, sonra çözülür. Problemlerde para, zaman, uzunluk ve tartma durumları; örneklerde deste (10) ve düzine (12) de geçer: 2 deste kalem 20 kalemdir; bir düzine yumurtanın 5’i kırılırsa 12 − 5 = 7 sağlam yumurta kalır.

Yazılı işlemde sayılar alt alta yazılır: birler birlerin, onlar onların altına. İşleme her zaman birler basamağından başlanır.

Sesli söylenince şöyle olur: “7 ile 8, 15; 5’i yazarım, 1 elde. 4 ile 3, 7, elde 1, 8.” Sonuç 85. Çıkarmada da: “2’den 7 çıkmaz, onlar basamağından bir onluk bozarım: 12’den 7 çıkarsa 5. Onlar basamağında 4 kaldı; 4’ten 2 çıkarsa 2.” Sonuç 25. Sınıfta bu adımlar önce onluk taban bloklarıyla yapılır: çocuk bir onluk çubuğunu gerçekten on küçük küple değiştirir, kâğıttaki işlem bunun kısa yazılışı olur.

Çarpma ve bölme

• Çarpma, eşit grupları art arda toplamanın kısa yoludur: 3 + 3 + 3 + 3 = 4 × 3 = 12. Üçer ritmik sayan çocuk (3, 6, 9, 12) aynı sonuca ulaşır. “×” işareti bu yıl öğrenilir ve “çarpı” diye okunur.
• 10’a kadar olan sayıları 1, 2, 3, 4 ve 5 ile çarpma; 5’e kadar (5 dâhil) çarpım tablosu yüzlük tabloyla ve işlem tablolarıyla kurulur: 2 × 8 = 16, 4 × 9 = 36, 5 × 7 = 35.
• Çarpanların yeri değişse de çarpım değişmez: 3 × 5 = 5 × 3 = 15. Bir sayıyı 1 ile çarpınca sayı değişmez (7 × 1 = 7), 0 ile çarpınca sonuç 0 olur (7 × 0 = 0).
• Bölme, eşit paylaştırma ve ardışık çıkarmadır. 12 lokum 3 kişiye eşit paylaştırılınca her birine 4 düşer; 12’den 3’ü dört kez çıkarabiliriz: 12 − 3 − 3 − 3 − 3 = 0. Demek ki 12 ÷ 3 = 4. “÷” işareti “bölü” diye okunur.
• 20’ye kadar olan sayıları 2, 3, 4 ve 5’e kalansız bölme: 18 ÷ 2 = 9, 15 ÷ 5 = 3, 20 ÷ 4 = 5.
• Çarpma ile bölmenin ilişkisi: 4 × 5 = 20 ise 20 ÷ 5 = 4. İşlemlerin parçalarının adları da duyulmaya başlar: çarpan, çarpım; bölünen, bölen, bölüm.
• Tek işlemli çarpma ve bölme problemleri.

Kesirler: bütün, yarım, çeyrek

• Bir bütünü iki eş parçaya bölmek: her parça bir yarımdır. Bir yarımı da iki eş parçaya bölünce çeyrek elde edilir.
• Bütün, yarım ve çeyrek arasındaki ilişkiler: iki yarım bir bütün, dört çeyrek bir bütün, iki çeyrek bir yarım eder.
• Parçaların eş olması gerektiği: bir simidi rastgele ikiye bölerseniz iki parça olur, ama iki yarım olmaz.

Bu yıl kesirler henüz rakamla yazılmaz; ½ ve ¼ gösterimi, pay ve payda 3. sınıfta gelir. 2. sınıfta her şey nesnelerle, oyun hamuruyla, kâğıt katlayarak ve şekillerle yapılır.

Paralarımız: lira ve kuruş

• Madenî paraları ve banknotları tanıma, değerlerine göre sıralama. Programda paraların üzerinde kimlerin resminin bulunduğunu araştırmak da var; her banknotun ön yüzünde Atatürk’ün portresi yer alır.
• Kuruş, liranın alt birimidir (kısaltması kr.): 100 kuruş 1 TL eder.
• İki tane 25 kuruş 50 kuruş eder; dört tane 25 kuruş da, iki tane 50 kuruş da 1 TL eder. Bu eşitlikler yarım ve çeyrekle ilişkilendirilir: 50 kuruş liranın yarısı, 25 kuruş çeyreğidir.
• Kumbaradan çıkan paraların toplamını bulma: 1 TL, 50 kuruş, 25 kuruş ve 25 kuruş birlikte 2 TL eder.
• Sınıftaki alışveriş köşesinde kuruşlu fiyatlarla alışveriş; ihtiyaç ile isteği ayırma ve tasarruf.

Saat okuma ve takvim

• Analog saatte tam, yarım ve çeyrek saatleri okuma. Kısa olan akrep saati, uzun olan yelkovan dakikayı gösterir.
• Dijital saati okuma ve yazma: dijital saatte 07:30 görünen saat, analog saatte “yedi buçuk”tur.
• Günü planlama: sabah, öğleden önce, öğle, öğleden sonra, akşam. Hangi işin ne kadar sürdüğünü karşılaştırma.
• Takvimi kullanma: gün, hafta, ay, mevsim ve yıl; hafta içi ve hafta sonu, takvimdeki özel günler.
• Birimler arasındaki ilişkiler: 1 saat 60 dakika, 1 gün 24 saat, 1 hafta 7 gün; bir ay 4 hafta ya da biraz fazlasıdır; 1 mevsim 3 ay, 1 yıl 4 mevsim, yani 12 ay.

Dakikası dakikasına saat okuma, saniye ve öğleden önce ile öğleden sonra ayrımı 3. sınıfın konusudur. 2. sınıfta saat ve dakika arasındaki parça-bütün ilişkisi önemlidir: yarım saat 30 dakika, çeyrek saat 15 dakikadır.

Ölçme: metre, santimetre, kilogram, gram

• Neden standart birimlere ihtiyaç var? Aynı sırayı farklı çocukların karışlarıyla ölçünce farklı sonuçlar çıkar; cetvelle ölçünce herkes aynı sonucu bulur.
• Uzunluk için metre (m) ve santimetre (cm); kütle için kilogram (kg) ve gram (g). Bir silgi santimetreyle, sınıfın tahtası metreyle; çok hafif şeyler gramla, bir torba un kilogramla ölçülür.
• Önce tahmin, sonra ölçüm: “Masa kaç santimetre? Önce tahmin et, sonra cetvelle ölç.” Cetveli nesneyle doğru hizalamak da öğrenilir.
• Sıvılar bu yıl su bardağı, şişe, kepçe gibi standart olmayan kaplarla tahmin edilip ölçülür: “Sürahi kaç su bardağı su alır?” Litre 3. sınıfta gelir.

Geometrik şekiller ve cisimler

• Günlük nesneleri geometrik cisimlere benzetip adlandırma: küp (zar), dikdörtgen prizma (ayakkabı kutusu), küre (top), silindir (konserve kutusu), ayrıca kare prizma ve üçgen prizma. Cisimleri birleştirerek özgün yapılar ve modeller kurma.
• Üçgen, kare, dikdörtgen, çember ve daire arasındaki ilişkiler; şekilleri (örneğin tangram parçalarını) birleştirerek modeller oluşturma.
• Bir şekil ya da cisim döndürülse, yeri değişse ya da büyüyüp küçülse de aynı şekil olarak kalır: yan yatırılmış bir kare yine karedir.
• Mesafe ve yön kullanarak bir hedefe giden yolu planlama: “3 kare ileri, sağa dön, 2 kare ileri.”
• Verilen şekiller arasından simetrik olanları ayırt etme. Simetri doğrularını saymak 3. sınıfta gelir.

Veri ve grafikler

• Kategorik verilerle en çok iki veri grubu: örneğin 2-A ve 2-B sınıflarında en sevilen meyveyi sorup sonuçları karşılaştırmak.
• Araştırma sorusu yazma, veri toplamayı planlama ve verileri çetele, sıklık tablosu ve şekil grafiğiyle gösterme. 1. sınıftaki nesne grafiğinde her veri gerçek bir nesneyle ya da onun resmiyle gösterilir; şekil grafiğinde ise yıldız ya da kare gibi bir şekille.
• Grafiği yorumlama: “Hangisi daha fazla, hangisi daha az? Bu grafik sorumuzu cevaplıyor mu?”

Eşitlik ve eksik sayılar

• “=” işareti bir terazi gibidir: iki tarafı aynı değerdedir. Bu yıl dört işlemle de: 3 × 4 = 6 + 6, 10 ÷ 2 = 1 + 4.
• Aynı sonucu farklı işlemlerle yazma: 20 = 4 × 5 = 15 + 5 = 25 − 5.
• Eksik sayıyı bulma: □ + 25 = 60 ise □ = 60 − 25 = 35.

Zihinden işlem

Programda her işlemin yanında “tahmin” ve “zihinden işlem” var. İşe yarayan stratejiler: bilinen sonuçtan yola çıkmak (3 + 4 = 7 ise 30 + 40 = 70); onlukları ve birlikleri ayrı toplamak (45 + 32: 40 + 30 = 70, 5 + 2 = 7, toplam 77); bir onluk eklemek (45 + 20 = 65); yuvarlayarak tahmin etmek (38 + 27 yaklaşık 40 + 30 = 70; gerçek sonuç 65, yani akla yatkın). Daha fazlası zihinden işlem stratejileri rehberimizde.

2. sınıfın sonunda çoğu çocuk…

• 100’e kadar sayıları okuyup yazabilir, sıralayabilir ve her rakamın basamak değerini söyleyebilir
• bir sayıyı en yakın onluğa yuvarlayabilir ve sayı doğrusunda yaklaşık yerini gösterebilir
• yüzlük tabloda ikişer, üçer, dörder, beşer ve onar ileriye ve geriye sayabilir
• toplamı 100’ü geçmeyen eldeli toplama ve onluk bozarak çıkarma yapabilir, örneğin 47 + 38 = 85 ve 52 − 27 = 25
• iki işlemli bir problemde verilenleri ve isteneni ayırıp problemi çözebilir
• 5’e kadar çarpım tablosunu kurabilir ve 20’ye kadar sayıları 2, 3, 4 ve 5’e kalansız bölebilir
• bir bütünün yarımını ve çeyreğini gösterebilir
• 25 kuruş, 50 kuruş ve 1 TL arasındaki ilişkiyi açıklayabilir
• tam, yarım ve çeyrek saatleri analog ve dijital saatte okuyabilir
• metreyle, santimetreyle, kilogramla ve gramla tahmin edip ölçebilir
• topladığı verileri çetele, sıklık tablosu ve şekil grafiğiyle gösterebilir

Bu yılın anahtar kelimeleri

2. sınıfta sınav var mı?

Hayır. İlkokulda not ve ulusal sınav yoktur. Öğretmen çocuğu sınıfta gözlemler, etkinliklerle ve oyunlarla değerlendirir; her dersteki gelişim dönem sonlarında “çok iyi”, “iyi”, “yeterli” ya da “geliştirilmeli” sözcükleriyle bildirilir. Karnenin yerini, 2024-2025’te 1. sınıfla başlayıp her yıl bir üst sınıfa yayılan Gelişim Raporu alıyor. Çarpım tablosu için de resmî bir sınav yoktur; öğretmen sınıfta izler.

Bazı çocuklar sınıf öğretmeninin önerisiyle BİLSEM tanılamasına (Bilim ve Sanat Merkezleri için özel yetenek tanılaması) katılabilir. Bu isteğe bağlıdır, bir okul sınavı değildir ve hangi sınıfların katılacağı her yıl kılavuzla belirlenir (2025-2026’da 1., 2. ve 3. sınıflar). Ayrıntıları matematikte sınavlar ve değerlendirme rehberimizde bulabilirsiniz.

Evde nasıl yardım edebilirsiniz?

• Ritmik sayın. Merdiven çıkarken ikişer, top sektirirken beşer, adım atarken üçer sayın; sonra geriye doğru. Her seferinde 0’dan değil, 7 ya da 25 gibi farklı sayılardan başlayın.
• Ödemeyi ona bırakın. Kırtasiyede, fırında ya da pazarda parayı çocuğunuz versin. “Defter 45 TL, kalem 35 TL. Toplam ne kadar? 100 TL verirsek ne kadar para üstü alırız?” (80 TL; para üstü 20 TL.) Kumbarasındaki bozuk paraları birlikte sayın.
• Saati sorun. Evde akrepli, yelkovanlı bir saat olsun ve “Saat kaç?” sorusunu tam, yarım ve çeyrek anlarda sorun: sekizi çeyrek geçiyor, sekiz buçuk, dokuza çeyrek var.
• Mutfakta ölçün. Tartıda un tartın, sürahinin kaç su bardağı aldığını tahmin edip deneyin, bir şeridin 1 metre olup olmadığını tahmin edip mezurayla kontrol edin.
• Eşit paylaştırın. “15 kurabiyeyi 5 kişiye paylaştıralım, her birine kaç tane düşer?” Bir pideyi yarım ve çeyreklere bölün.
• Takvimle sayın. 23 Nisan’a ya da doğum gününe kaç gün, kaç hafta kaldı? Hangi mevsimdeyiz, bu mevsim kaç ay sürer?

Daha fazla fikir için günlük hayatta matematik ve evde matematiğe destek rehberlerimize bakabilirsiniz.

Ücretsiz 2. sınıf çalışma kâğıtları

Evde ya da sınıfta yazdırıp kullanabilirsiniz. Her kâğıdın ikinci sayfasında cevap anahtarı var.

100’e kadar ritmik sayma1. sınıf, 2. sınıf · Birer, ikişer, beşer ve onar sayPDF indir

Onluklar ve birlikler2. sınıf · İki basamaklı sayıları ayırPDF indir

20’ye tamamlama1. sınıf, 2. sınıf · Toplamı 20 eden sayı ikilileriPDF indir

20’ye kadar toplama ve çıkarma1. sınıf, 2. sınıf · Karışık toplama ve çıkarma işlemleriPDF indir

2’ler, 5’ler ve 10’lar çarpım tablosu2. sınıf, 3. sınıf · Karışık çarpma işlemleriPDF indir

Tam ve yarım saatler2. sınıf · Saatleri okuPDF indir

Çeyrek geçiyor, çeyrek var2. sınıf · Saatleri okuPDF indir

Paraları sayalım2. sınıf, 3. sınıf · Madenî paraları toplaPDF indir

Para üstü2. sınıf, 3. sınıf · 20 TL, 50 TL ve 100 TL ile ödemePDF indir

Kısa cevaplar

Öğrenmeye devam edin